Historia organów kościelnych

Organy

ORGANY KOŚCIELNE

Organy kościoła p.w. Krzyża Świętego w Siemianowicach Śląskich. 

Zostały zbudowane w 1887 roku przez firmę Schlag und Sohne ze Świdnicy.

Instrument pierwotnie posiadał 27 głosów, jednak okazał się zbyt mały, by napełnić swym wolumenem brzmieniowym ogromną przestrzeń kościoła, toteż w 1913 roku czołowa wówczas firma organowa doby romantycznej – Paula Berschdorfa z Nysy dokonała jego rozbudowy, powiększając go do 40 głosów. Zachowano niezwykle piękną, oryginalną szafę i prospekt organowy Schlaga oraz cenne piszczałki cynowe. Organy posiadają romantyczną estetykę brzmienia – ich warstwa brzmieniowa ewoluuje w stronę naśladownictwa orkiestry symfonicznej; oddziałują przede wszystkim potęgą brzmienia, ale i całą gamą subtelnych barw rejestrów imitujących instrumenty orkiestrowe.

data budowy organów

Forma architektoniczna bryły organów pozostaje wierna stylowi historycznemu i reprezentuje wzorcowy przykład otwartego prospektu neogotyckiego, będącego kontynuacją prospektów grupy północno-niemieckiej.

Organy kościoła Krzyża Świętego są ważnym składnikiem instrumentarium organowego na terenie Siemianowic; pełnią swe funkcje od ponad 100 lat, zasługują więc na rzetelne i przeprowadzone z pietyzmem prace organmistrzowskie i konserwatorskie. Ich walory brzmieniowe pozwalają traktować je jako bardzo dobrej klasy instrument akompaniujący liturgii, jak i instrument służący artystycznej muzyce organowej, zwłaszcza romantycznej. Wpisują się w dziedzictwo kulturalne Śląska na równi z instrumentami budowanymi w tym czasie przez firmy rodzime i dlatego powinny być otoczone opieką i ochroną konserwatorską.

Opracował: Marek Urbańczyk